Kathak

De geschiedenis van Kathak

Kathak is de populaire dans uit Noord India. Bij Kathak ligt de nadruk op het snelle voetwerk in combinatie met de complexe percussie ritmen, maar ook op de snelle draaiingen en de subtiele mimiek. De danser draagt ghungaroo's (voetenbelletjes) zoals bij de Bharata Natyam en gebruikt verschillende delen van de voet (tenen, hiel, zijkant van de voet, etc.) om verschillende bewegingen en geluiden tot stand te brengen. Welke voetbeweging wanneer gebruikt wordt, is afhankelijk van de ritmische begeleiding die door de tabla plaats vind.

Deze dans heeft een lange geschiedenis en werd voornamelijk gedanst aan hoven van keizers en koningen in de Mughal periode. Het woord Kathak wordt afgeleid uit de naam 'Kathakars', verhaalvertellers. Katha betekend verhaal en werd vroeger door de verhaalvertellers verspreid. Zij vertelden heldendichten uit de heilige Ramayana, Mahabharata en andere Puranas. Deze verhaalvertellers werden onderwezen door tempelpriesters middels zang, muziek en handgebaren. Vooral de legende Radha-Krishna was erg populair. Later werden mimiek en voetbewegingen toegevoegd aan de verhalen, waardoor de dans Kathak ontstond.

 Met de komst van de Mughal periode in Noord-India, werden de verhaalvertellers verbannen uit de tempels. Zij werden meegenomen naar de Mughal hoven waar zij moesten dansen voor vermaak. Kathakars werden gedwongen om verhalen te vertellen over keizers en koningen, waardoor de stijl en de geschiedenis van de dans veranderde. Kathak was nu een dans die puur ter vermaak van keizers en koningen werd gedaan. Onder het regime van Keizer Akbar hadden de Kathakars het goed. Ze werden beschermd tegen andere keizers en koningen waardoor de Kathakars de originele Kathak dans konden uitvoeren. De Kathakars ontwikkelden deze dans zodanig dat het een dans van hoge aanzien werd, waarbij veel aandacht werd besteed aan onder andere de sierlijke kostuums. Tot vandaag de dag dragen de verhaalvertellers dezelfde traditionele kostuums die gedurende de Mughal periode ook werden gedragen. Dit kostuum bestaat meestal uit een jurk, broek en sjaal.

Na de beëindiging van de Mughal periode, begon de dans zich uit te breiden waardoor er twee belangrijke vertakkingen ontstonden: "Jaipur gharana" en "Lucknow gharana". Deze vertakkingen bestaan vandaag de dag nog. Terwijl de Jaipur-gharana het dansritme met de zuivere dans benadrukt, geeft de Lucknow gharana meer erotische tinten aan de dans. Beide varianten beelden voornamelijk verhalen uit de Radha-Krishna legendes uit.